DZIECI ZAHAMOWANE PSYCHORUCHOWO
Tym mianem określa się dzieci lękowe, u których obserwuje się trudności w kontaktach społecznych
i obniżoną aktywność. Wśród nich wyróżnia się:

dzieci tzw. „zmotywowane-napięte” charakteryzują się ogromną skrupulatnością i przesadną starannością w wykonywaniu zadań;
dzieci „podporządkowane -uległe” lub „wyciszone” są małomówne, grzeczne, posłuszne; oceniane jako koleżeńskie i uczynne;
dzieci „z obniżoną samooceną – zrezygnowane” . Są to dzieci bierne zarówno w domu, jak i w przedszkolu. Mają poczucie swojej małej wartości, co wyraża się w rezygnowaniu nawet z prób podejmowania działań z powodu krytycznej oceny samych siebie. Są apatyczne, powolne i przygnębione.

Niezmiernie wrażliwe na drobne nawet przejawy dezaprobaty i odrzucenia uczuciowego ze strony innych osób. Jeśli napotkają na jakąkolwiek trudność- szybko rezygnują, często płaczą;
dzieci „nadwrażliwe-asteniczne” są bardzo skryte i powściągliwe, nie ujawniające swoich przeżyć. Czują się różne od innych dzieci, unikają ich towarzystwa wybierając samotne zabawy; męczy je hałas i ruchliwość otaczających rówieśników. Ich nadmierna wrażliwość emocjonalna powoduje unikanie nadmiernych bodźców, stąd izolowanie się od kontaktów z innymi.

Za agresywne uznaje się dziecko, które wywołuje konflikty, bije inne dzieci czy skarży się na nie, przedrzeźnia lub wyśmiewa, jest aroganckie w stosunku do rówieśników i dorosłych, brutalnie narzuca kolegom swoje zdanie lub formy zabawy. W zachowaniu prezentuje też wrogość, nienawiść do ludzi zjawisk czy przedmiotów. Wszystkie wymienione czynności agresywne cechują się uszkodzeniem lub wyrządzeniem komuś krzywdy, w ich rezultacie powstaje szkoda cierpienie i ból. Czynności agresywne są niezgodne z normami i zasadami współżycia społecznego

Anna Kozłowska w swej książce wyróżnia agresję fizyczną i werbalną.

-fizyczna to bezpośrednie zadawanie bólu innym osobom. W momencie wybuchu gniewu dziecko rzuca się z pięściami, bije inne słabsze dzieci, niekiedy gryzie i drapie. Akt nie zawsze skierowany jest na tę osobę, która wywołała agresję. Często, jeśli przyczyną jest np. zakaz osób dorosłych, nauczyciela, agresja fizyczna kierowana jest na inne słabsze osoby z otoczenia: młodsze rodzeństwo, kolegów zwierzęta lub wyładowana jest poprzez niszczenie przedmiotów. Jest to tzw. agresja z przeniesienia. Występuje szczególnie wtedy, gdy dziecko na podstawie wcześniejszych doświadczeń może przewidywać, że za czynności agresywne skierowane na osoby dorosłe zostanie ukarane.

-werbalna występuje wtedy gdy dziecko nie wchodzi w bezpośredni fizyczny kontakt z osobami lub przedmiotami, a powoduje ich cierpienie poprzez wyśmiewanie, złośliwe uwagi, jest aroganckie przezywa lub skarży.

DZIECI NADPOBUDLIWE
Dzieci te łatwo wybuchają złością, krzykiem czy płaczem w sytuacjach, które u innych nie wywołują tak gwałtownych reakcji. Nie potrafią spokojnie i cierpliwie pokonywać trudności, jakie powstają. Reakcje emocjonalne tych dzieci są gwałtowne, nieproporcjonalnie silne do działającego bodźca. Przyczyną jest przewaga procesów pobudzania nad hamowaniem wynikająca z określonego typu układu nerwowego. Dzieci nadpobudliwe charakteryzują się słabym, nadpobudliwym, labilnym układem nerwowym; szybko męczą się wykonywaną pracą, pobudzenie silne trwa krótko ustępując miejsca trwającemu także krótko hamowaniu ochronnemu. W efekcie są to dzieci łatwo nużące się, męczliwe, niewytrwałe w działaniu. Należy zapamiętać, że reakcje dziecka nadpobudliwego nie wynikają z jego złej woli czy złośliwości, ale są efektem określonych właściwości typologicznych układu nerwowego.

LITERATURA:

1. A. Kozłowska – Zaburzenia emocjonalne u dzieci w wieku przedszkolnym.
2. M. Ziemska – Analiza postaw rodzicielskich w rodzinach dzieci nerwicowych.
3. H. Nartowska – Różnice indywidualne czy zaburzenia rozwoju dziecka przedszkolnego.
4. A. H. Champan -Leczenie zaburzeń emocjonalnych.