salt-91539_640W dzisiejszych czasach trudno sobie wyobrazić, że można nie spożywać soli, gdyż sól jest wykorzystywana na co dzień w kuchni do przyprawiania potraw. Stanowi ona główne źródło sodu w diecie. Sód zawarty w soli odgrywa ważną rolę w procesach metabolicznych zachodzących w organizmie, w regulacji jego gospodarki wodnej, ciśnienia osmotycznego oraz równowagi zasadowo – kwasowej. Światowa Organizacja Zdrowia WHO zaleca, aby dzienna dawka soli dla dorosłego człowieka nie przekraczała 5g, tj. 1 łyżeczka. Zalecenia te dotyczą soli ze wszystkich źródeł – dodawanej do potraw i znajdującej się w produktach.

Jednak należy pamiętać, że ta najpopularniejsza przyprawa w nadmiarze jest szkodliwa dla zdrowia człowieka. Dlatego warto ograniczyć spożywanie soli, zastępując ją np. świeżymi lub suszonymi ziołami i innymi naturalnymi przyprawami np. czosnek, imbir, cynamon, gałkę muszkatołowa. U dzieci zalecana jest całkowita rezygnacja z dodawania soli, jako że w nieprzetworzonych produktach spożywczych chlorek sodu występuje naturalnie. Przy spożyciu różnorodnych warzyw, owoców, ryb, kasz itp., zapotrzebowanie będzie wystarczająco pokryte.

Warto wiedzieć, że jest kilka podstawowych rodzajów soli:

  • Sól warzona to rafinowana, czyli poddawana procesowi oczyszczania, sól kamienna. W efekcie pozostaje prawie czysty chlorek sodu pozbawiony cennych makro- i mikroelementów. Posiada jedynie wartości smakowe. W obecnych czas sól wzbogacana jest jodem (sól jodowana), może zawierać również przeciwzbrylacze, np. żelazocyjanek potasu (E-536).
  • Sól kamienna wydobywana jest w postaci brył, bloków i kamieni. Nieoczyszczona sól kamienna zawiera bogactwo minerałów, nie jest poddawana procesowi ługowania. Może mieć różne kolory i smak w zależności od miejsca wydobycia oraz składu mineralnego, np. czarna wulkaniczną sól z Hawajów, różowa z Peru, szara – nasza polska sól z Wieliczki.
  • Sól morska – otrzymuje się ją poprzez odparowanie wody morskiej o dużym zasoleniu. Zawiera mniej sodu niż sól kuchenna, jest źródłem składników mineralnych pochodzących z głębin morza, takich jak m.in minerały magnezu, wapnia, potasu i bromek, lit, selen, poleca się ją także ze względu na nasycenie jodem. Należy jednak wziąć pod uwagę zanieczyszczenia morza, które mogą mieć wpływ na jakość soli.

Jeśli już spożywamy sól, to wybierzmy taką, która jest dla nas najlepsza i najzdrowsza. Na temat tego, jaka sól jest najlepsza zdania są podzielone. Jedni uważają, że najlepszą solą jest sól morska, która zawiera niemal wszystkie makro- i mikroelementy niezbędne dla człowieka, zaś zwolennicy nieoczyszczonej soli kamiennej twierdzą, iż jest ona szlachetniejsza, ponieważ ma starszą genezę i pochodzi z głębokich złóż pod ziemią.

Jednak nie ulega wątpliwości, że najgorsze opinie posiada sól warzona, która niestety w dalszym ciągu jest najpopularniejsza. W tym miejscu chciałabym króciutko odnieść się do informacji, jakie znalazłam na temat tajemniczej substancji, która bardzo często jest dodawana do soli warzonej, a mianowicie E-536. Jest to substancja przeciw zbrylająca o nazwie żelazocyjanek potasu, którą często dodaje się, aby sól nie zbijała się w twardą bryłę pod wpływem wilgoci, która może wystąpić przy niewłaściwym przechowywaniu. Wpływ tej substancji na zdrowie nie jest do końca zbadany, ale uważana jest za nieszkodliwą. Ten związek chemiczny ma mocne wiązania, ale pod wpływem mocnych kwasów (także żołądkowego) oraz podgrzewania może rozpadać się wydzielając cyjanowodór. Po co więc ryzykować, jeżeli w soli bez antyzbrylacza pojawią się bryłki, można rozbić je drewnianym tłuczkiem, sól przesypać do szczelnego opakowania, gdzie nie wchłonie wilgoci z powietrza, a w solniczce przechowywać ją z odrobiną ziaren ryżu, które także ją pochłaniają.

Pamiętajmy więc, aby wybierać sól jak najmniej przetworzoną, z dużą zawartością składników mineralnych, a więc morską lub kamienną nieoczyszczoną.

Marita Lisiecka